Yr Ynys - Lleucu Roberts

*Scroll down for English & comments*


Antur ôl-apocalytpig yn yr Arctig

Post-apocalyptic adventure in the Arctic


Gwasg/publisher: Y Lolfa

Cyhoeddwyd/released: 2017

Pris: £5.99

ISBN: 978-1784615031

Lefel her/challenge level: ❖ ❖ ❖


☆ ☆ Cymraeg gwreiddiol - Welsh Original ☆ ☆

Rai blynyddoedd yn ôl, dwi’n cofio gwylio cyfres deledu horror psychological thriller o’r enw ‘Fortitude’ ar Sky Atlantic. Lleoliad hwn oedd rhywle yn Svalbard, sef ynysoedd yn yr Arctig. Dwi’n cofio cael fy syfrdanu wrth weld y lleoliad oer, llwm ac anghysbell yma, a oedd hefyd mor ryfeddol. Dwi’n cofio dweud wrthaf i fy hun bryd hynny, ‘dwi AM weld fanna go iawn rhyw ddiwrnod.’ Yn anffodus, dwi dal heb fod yno eto, ond dyma lle mae’r llyfr yma’n cychwyn. Dylai’r clawr ffantastig roi blas i chi o sut le yw Ynys Spitsbergen.



Yr Ynys yw’r llyfr cyntaf yn nhrioleg ‘Yma’ gan Lleucu Roberts (awdur profiadol sydd wedi ennill nifer o wobrau), ac fe gomisiynwyd y gyfres hon ar gyfer plant yn eu harddegau hŷn. Roedd y prif destun, sef dyfodol ôl-apocalyptig, yn cydio ynof yn syth. Y flwyddyn yw 2140. Yn 2030 bu bron i holl fywyd ar y ddaear ddod i ben oherwydd y bomiau niwclear ond llwyddodd 49 (ia – dim ond 49!!) o bobl i oroesi o dan ddaear yn yr Arctig bell. Maen nhw wedi sefydlu cymdeithas fechan yno ac mae hi’n frwydr ddyddiol i oroesi heb nifer o’r eitemau pob dydd rydan ni’n eu cymryd yn ganiataol. Mae ‘technoleg’ i bob pwrpas wedi cael ei ddinistrio’n llwyr ac mae rhaid i ddynol ryw dechrau o’r dechrau. Back to basics go iawn.


Rwân, dwi am fod yn onest; does na ddim llwyth o action yn y llyfr yma. Prif waith y llyfr cyntaf yw sefydlu’r sefyllfa a’r cymeriadau. Mae’r llyfr yn ymroi’n llwyr i wneud hyn a dwi’n teimlo ei fod wedi llwyddo. Yn fy marn i, mae’n hynod bwysig i gymryd yr amser i greu cymeriadau y gallwn uniaethu â nhw, a rhai rydym yn mynd i falio amdanynt.



Yn driw i’r gynulleidfa darged, rydym yn dilyn dau ffrind 15 oed, sef Gwawr a Cai. Mae Gwawr yn brwydro yn erbyn ei rhieni oherwydd maen nhw’n dal i’w thrin hi fel plentyn. Dwi’n siŵr y bydd nifer o’r darllenwyr yn gallu uniaethu gyda hyn. Mae’r gymuned ar yr ynys yn cynnal taith archwiliadol, (ond sydd hefyd yn teimlo ychydig fel pererindod) yn ôl i’r hen Famwlad, Cymru. Mae hwn yn gyfle unwaith mewn bywyd, ac mae Gwawr ar dân eisiau ymuno â’r criw anturus. Wrth gwrs, mae ei rhieni yn dweud na i ddechrau – ac mae hyn yn achosi tipyn o wrthdaro.


Heb sbwylio’r llyfr a mynd i ormod o fanylder, mae Cai a Gwawr yn llwyddo i sicrhau lle ar y fordaith hir a pheryglus, ac mae’n hawdd gweld sut mae’r llyfr yn gosod y sefyllfa’n daclus ar gyfer y ddau lyfr nesaf.


Roedd darn canol y llyfr yn llusgo braidd ac roeddwn yn falch iawn o gael ’chydig bach o gyffro erbyn y diwedd. Ym mhenodau olaf y llyfr, maen nhw ar dir Cymru, ac mae’r awdur yn gorffen y llyfr ar cliffhanger go iawn. Roedd yr antur ar ddiwedd y llyfr yn hollol annisgwyl ac yn frawychus i ddweud y gwir. Cyffro llwyr, ond dychrynllyd ar yr un pryd.